ΑρχικήΆρθρα-Απόψεις«Το βόδι το μανό»

«Το βόδι το μανό»

«Ἄν ἐξαράθη το κλαρί, πάντα χλωρή εἶν’ ἡ ρίζα

Και μένει πάντα ζωντανό ἤ ρόβι φάγ’ ἤ βρίζα

αὐτό το βόϊδι το μανό, π’ ὃσο βαθειά ρουχνίζει

τόσο εὒκολα μυγιάζεται κι’ ἀνεμοστροβιλίζει

και πού το κράζουνε Λαό. Θα σπάση το καρίκι

καί θα προβάλῃ μέ φτερά μια μέρα τό σκουλῆκι.

Τότε, πουλί το σερπετό ποιός ξέρει ποῡθά φτάσῃ!…».

Απόσπασμα από το έπος : «Φωτεινός».

Άσμα πρώτον: «Φωτεινός ο ζευγολάτης»,

Του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.

Λέγεται ότι ο Βαλαωρίτης άντλησε το «θέμα» της εποποιίας

του αυτής από την πραγματείαν:

«Ἡ ἐπανάστασις τῆς βουκέντρας

ἐπεισόδιον Ἱστορικόν του 1357».

Όπως και νά ’χει, το έπος αυτό είναι προϊόν της εποχής, καθ’ ήν ο ποιητής μας «διετέλει ἐν ἀρρήκτῳ συναφείᾳ» ιδεών και αισθημάτων μετά των προσφιλών σε αυτόν ορεσιβίων γεωργών της Λευκάδας και των τολμηρών ακτοπλόων και αλιέων αυτής. Έτσι εξηγείυαι και το γόητρόν του επί του λαού εκείνου.

Ο «Φωτεινός» είναι Λευκάδιον μεν άνθος, αλλά εκ των Ελληνικοτέρων της χλωρίδας του Βαλαωρίτη.

Θέμα του πέμπτου (5ου) και τελευταίου άσματος, που δεν σώθηκε, θα ήταν η εναντίον των Φράγκων μάχη, η πανωλεθρία αυτών και η αιχμαλωσία του Γρατιανού Ζώρζη, του αυθέντη της Λευκάδας, ενώ πιθανώτατα ο «Φωτεινός» θα έπιπτε στο νικηφόρο εκείνο αγώνα.

Ο Φωτεινός, ο ήρωάς μας, απευθύνεται στο γιο του Μήτρο:

«Πάρ’ ἓνα σβῶλο, Μῆτρο,

Και διῶξ’ ἐκεῑνα τά σκυλιά, πού μοῡ χαλοῡν το φύτρο». (=το γέννημα).

Τα σκυλιά: Οι άπονοι, οι δυνατοί του κόσμου…! Οι Φράγκοι και οι Ενετοί. Οι Παληόφραγκοι, οι Δυτικοευρωπαίοι εν γένει,

«που πέφτουνε σαν όρνια στα ψοφίμια

εκείνοι πάντα κυνηγοί και πάντα εμείς αγρίμια.

και συ τους τρέμεις βούβαλε!

παιδί  μες στη φωτιά σου.

πὤχεις τετράδιπλα νεφρά και ριζιμιό στα στήθια,

που «θελέσι» (=νωθρός) στέκεσαι και βλέπεις τη σπορά μας να την πατούν οι αλλόφυλοι και χάσκεις σαν λουρίτης (=αβλαβής όφις).

«Μη βλαστημήσω το βυζί που σοὒδωκε το γάλα!».

«Οὒ! να χαθῇς! Μ’ ἐντρόπιασες, δεν εἰσαι Λευκαδίτης…

«Ο δούλος, είν’ αλήθεια, λίπο ποτάζει μοναχά,

Ψυχή κ’ αίμα δεν έχει!».

«Μη με προπέρνεις ἂδικα, πατέρα μου…».

«Για κύτταξ’ ’εκεί πέρα νά ’ιδῆς τί θρῶς (=θόρυβος)

που γίνεται, τί χλαλοή μεγάλη!».

«Εἶναι τοῡ Ρήγα τά σκυλιά, δέν κοτῶ (=δεν τολμώ).

Η Λευκάδα και εν γένει τα Επτάνησα τελούν υπό την κατοχήν των Φράγκων και των Ενετών. Σε βαριά «αχλύν» (=μελαγχολίαν) είναι βυθισμένα τα βλέφαρά τους…

Όμως ο Μήτρος, ο λουρίτης (=ο λαίμαργος), το θελέσι (=ο νωθρός), το βόδι το μανό (=ο οκνηρός, ο χαύνος), που βαθειά ροχαλίζει και νοτίζει – υγραίνει με τα χνώτα του τα άγρια κλαριά και το Λευκαδίτικο αγέρι, που «λαγοκοιμάται», αλλά ακούει τον Τζώρτζη το Γρατζιάνο, τον αφέντη, τον «τύραγνο», τον άρχοντα της Λευκάδας, να αποκαλεί τον πατέρα του, το Φωτεινό, παληόγερο, χωριάτη, σκουλήκι αγνώριστο, αγρίμι του βουνού και του λόγγου και σιχαμερό ψοφήμι.

Ακόμη δε, πως τίποτε δεν ορίζετε, σεις οι Λευκαδίτες, γενιά καταραμένη και δειλή. Λυγίστε το κεφάλι σας, προσκυνείστε τον αφέντη σας ξεσκλιάρηδες, διακονιαραίοι!

Τον πατέρα του δε να του απαντά: «Εδώθε Σφακισάνος» και συνάμα ένα δάκρυ να νοτίζει τ’ασπράδι του ματιού του, κι ολόρθες να αναδεύονται οι τρίχες του κορμιού του! Τότε, θεός φυλάξοι, ο Μήτρος μυγιάστηκε και ανεμοστροβιλίστηκε κι έσπασε το «καρίκι» του (=το σκληρό εξώφλοιο) και πρόβαλε με φτερά και από σκουλήκι και ερπετό έγινε πουλί και πέταξε μακριά κι έγινε οργή Λαού και δύναμη δυνατή!

Αυτός είναι ο Λαός..! Φίλοι μου, αφέντες του Κόσμου… προσέξτε πώς κυβερνάτε τους Λαούς σας. Θυμίζω τον Ελληνικό λαό του «1821» και τον Αμερικάνικο του «2024» τους ανατροπείς των πάντων. Αλλ’ όμως θυμηθείτε και τον Τσαουσέσκου – Το Ρουμάνο, τον Σαντάμ Χουσεΐν – τον Ιρακινό, τον Καντάφι – το Λίβυο, το Γούναρη τον Έλληνα, τον εκ των έξι (6) εκτελεσθέντων… και τον Άσαντ – το Σύρο! Τον αιμοσταγή. Τους δυνάστες… εν γένει.

Αγαπητοί Κυβερνήτες…! «Καβαλάτε» τα κρατικά αεροπλάνα και «σχίζετε» τους αιθέρες καίγοντας τον ιδρώτα των Λαών σας…

«Μυαλωθείτε» και ενημερώστε μας:

Τι γίνεται με το «Παλαιστινιακό» ζήτημα και γιατί καθ’ εκάστην επέτειον του «Πολυτεχνείου» η πορεία του Λαού μας οδεύει προς την Αμερικάνικη Πρεσβεία; «Τίνι λόγῳ»;

Γρίφος α. «Ὃμοιος ὁμοίῳ ἀεί πελάζει.»

Β. «Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ.» } Τι υπαινίσσομαι; Τι   υπονοώ;

τηλ. 27550-22537 Με τιμή

Άστρος

Ιανουάριος 2025

Ηλίας Θεμ. Σακαλής

Φιλόλογος

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ