Γράφει ο Νίκος Μπακούρης
….ως εμβόλιμον: ΄Ισια και στραβά χουλιάρια
Κατά γενικήν ομολογία αμέριστο είναι το ενδιαφέρον της Διοίκησης [Υπουργείο, Περιφέρεια, Πυροσβεστική, Δήμοτική Αρχή] προς τους ελαιοπαραγωγούς της περιοχής τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδo με: α. Την προσπάθεια δημιουργίας Ακαδημίας Ελαιοκομείας στην περιοχή και πολύμηνων σεμιναρίων με αντικείμενο το ελαιόδεντρο και το λάδι. Β. Το να υποδεικνύουν, οι της Δημοτικής Αρχής, στους ελαιοκαλλιεργητές τη σωστή και στην πρέπουσα χρονική στιγμή κλαδεμα των δέντρων.
Εξηγούμαι. Κατά μήνα Μάιο – Ιούνιο, με τα δέντρα κατάφορτα, να γέρνουν από καρπό, εξαπολύονται τα συνεργεία εξοπλισμένα με αλυσοπρίονα στους επαρχιακούς και αγροτικούς δρόμους – βλέπε Μελιγού, ΄Αγια Αναστασιά, Πόρτες Παραλίου – καρατομώντας δεξιά και αριστερα του δρόμου ‘’κλάρες’’ ελιάς κατάφορτες με ελαιόκαρπο, και, προκλητικότατα και με τιμωρητική διάθεση για τον ιδοιοκτήτη τις αφήνουν εντός της περίφραξης, εν ονόματι της προσπάθειας να παραμείνουν οι δρόμοι ανοιχτοί – βατοί για μεγάλα και μικρά οχήματα, αφού το υπάρχον, καταμετρημένο εύρος του δρόμου των 6,20 μέτρων θεωρείται πως δεν είναι ικανοποιητικό και πρέπει να εξισωθεί με αυτό της… λεωφόρου.
Διατείνονται αυτοί που αποφασίζουν και δίνουν την εντολή πως αυτό λέει ο Νόμος.
Απανταμε πως η πράξη αποτελεί ασέβεια. Ασέβεια προς τον καλλιεργητή που με έξοδα και κοπιαστική εργασία φέρνει το καρατομούμενο δέντρο σ΄ αυτήν την παραγωγική κατάσταση. Ασέβεια προς το ελαιόδεντρο και το παραγόμενο ελαιόλαδο που, είτε σαν κύριο εισόδημα αρκετών οικογενειών, είτε σαν συμπλήρωματικό άλλων, μας ‘’μεγαλώνει’’, μας σπουδάζει, μας βοηθά να αποκτήσουμε ακίνητη περιουσία, όπως, και, ‘’να τα βγάλουμε πέρα’’ με τα τρέχοντα και για κάποιες οικογένειες δισβάστακτα έξοδα.
Σε προσωπικό επίπεδο, Κάμποσοι ληξιπρόθεσμοι, διακανονισμένοι λογαριασμοί βρίσκονται καρφιτσωμένοι σ΄ ένα πινακάκι και υπομονετικά αναμένουν την ελαιοσυλλογή κατά μήνα Οκτώβριο – Νοέμβριο για να εξοφληθούν.
Κανείς δεν αντιλέγει πως πρέπει πάση θυσία οι δρόμοι να παραμένουν προσβάσιμοι σε κάθε τροχοφόρο ακόμη και αν επιβάλλεται κάποια δέντρα να εκριζωθούν. Οι λαμβάνοντες τις αποφάσεις, όμως, οφείλουν την παραπάνω ανάγκη να την θέτουν ως προτεραιότητα την πρέπουσα χρονική στιγμή, τους χειμερινούς μήνες, έως και Μάρτιο, ώστε να μην προκαλούν το δημόσιο αίσθημα και την αγανάκτηση των πολιτών.
Το λεωφορείο της γραμμής έχει αφετηρία το Παράλιο. Λίγοι επιβάτες επιβιβάζονται στη Θυρέα αφού ως διπλοκάτοικοι: Αστρινοί, Μελιγιώτες, Βερβαινιώτες, Κουτρουφαίοι, Τσάκωνες, βρίσκονται στα ορεινά χωριά τους για περισσότερο από μισό χρόνο, έως τα πρώτα Φθινοπωρινά κρύα, ύστερα από την σπορά.
Εκεί απαλλάσσονται από την μάστιγα των κουνουπιών, τα τσιμπήματα των οποίων προκαλούν την ελονοσία και κάποιες άλλες ασθένειες που προσβάλλουν έναν αδύναμο – εξασθενημένο οργανισμό.
Συνηθίζουν οι κάτοικοι των ορεινών περιοχών να αποκαλούν τους Αστρινούς ‘’μπακαγιαννίτες’’ εξαιτίας της εξογκωμένης κοιλιάς, καμία σχέση με την δίκην σωσιβίου σημερινή, δημιούργημα του…..καθαρού αέρα και του εμφιαλωμένου νερού, απότοκο της μαστίζουσας ελονοσίας την περιοχή και της διογκωμένης σπλήνας.
Εκεί είναι η τροφοδότρα γη – εκτός των ελαιώνων – που με τα σπαρτοχώραφά της, τα αμπέλια, τα περιβόλια, τα χτήματα με καρποφόρα δέντρα, τις στάνες και τα βοσκοτόπια, το δάσος θρέφει την πληθυσμιακά ακμάζουσα Κυνουρία, όπως και κατοίκους αστικών κέντρων.
Η Κυνουρία την εποχή εκείνη είναι μια αγροτική, αυτοσυντήρητη κοινωνία. Ζει και τρέφεται ‘’από τα κόπια της.’’ Αργότερα μετατρέπεται σε μια βαριά…βαριά…βαριά βιομηχανοποιημένη περιοχή, καθώς και η χώρα γενικότερα, ώστε είναι αναγκασμένη με… δανεικά χρήματα, από την κεντρική Διοίκηση, να πραγματοποιεί εισαγωγές: σιτηρών από Ουκρανία και Καναδά, κρέατα και κρασιά από Γαλλία, πατάτες από Αίγυπτο και Τουρκία, γάλατα και τυροκομικά από χώρες της κεντρικής Ευρώπης, μανταλάκια και είδη καθημερινής χρήσης από ΄Απω Ανατολή.
‘’Βογγώντας’’ το λεωφορείο της γραμμής ανηφορίζει στις κοδέλλες, στου Κοπανίτσα και ορεινή Μελιγού, επιβιβάζονται οι αναμένοντες και κάποια στιγμή φθάνει στον Αγιάννη.
‘’Κόσμος και κοσμάκης’’ αναμένει στη στάση, κάποιοι για μια σύντομη διαδρομή, γλυτώνοντας τον ποδαρόδρομο έως την περιοχή Ξεροκάμπι για κάποια γεωργοκτηνοτροφική ασχολία, κάποιοι έως τα κεφαλοχώρια Αγιοπέτρος και Καστρί και οι περισσότεροι για την Τρίπολη, το διοικητικό κέντρο και πρωτεύουσα της Αρκαδίας.
Ταξιδεύουν οι Κυνουριείς στην Τρίπολη: α. Για εμπορικές υποθέσεις και γενικότερα για οικονομικές συναλλαγές. Μεταξύ των άλλων εξαργυρώνουν επιταγές σε ξένο συνάλλαγμα που λαμβάνουν από ξενιτεμένους δικούς τους ανθρώπους. Β. Για διοικητικές υποθέσεις σε Νομαρχία, Στρατολογία, Μητρόπολη…γ. Για ιατρικές εξετάσεις, κυρίως <<σε δεύτερο βαθμό>>. δ. Για δικαστικές υποθέσεις στο Πρωτοδικείο και ποινικό μητρώο. Ε. Μαθητές που φοιτούν στις ανώτερες γυμνασιακές τάξεις, Παιδαγωγική Ακαδημία, Ιερατική Σχολή, Εμπορική Σχολή. Στ. Χειρόνακτες εργάτες που εργάζονται στον κάμπο της Τεγέας ή λίγο μακρύτερα στον κάμπο της Μαντινείας.
Ανάμεσα στους αναμένοντας για επιβίβαση είναι και ο μπαρμπα – Μήτσιος, με προορισμό την Τρίπολη. Στο κρεμασμένο χιαστί από τον ένα ώμο του έως την απέναντι μασχάλη ταγάρι προβάλλει το κεφάλι του ιχνηλάτη σκύλου. Η εικόνα και οι αντιδράσεις του δείχνουν πως το ζώο είναι κακόκεφο και πως κάποια ασθένεια ταλαιπωρεί ‘’το ζαγάρι.’’
Είναι εποχή που κυνηγόσκυλα και τσοπανόσκυλα λογίζονται ως παραγωγικά ζώα. H συνεργασία κυνηγού και κυνηγόσκυλου φέρνει το θήραμα που εμπλουτίζει το φτωχό οικογενειακό διαιτολόγιο με το κρέας του λαγού και της πέρδικας και στα βαλτώδη και λιμναία μέρη με αυτό των υδροβίων – μεταναστευτικών πτηνών.
Στην κυνηγετική εξόρμηση της ημέρας η παρέα αποτελείται από δύο κυνηγούς και το θήραμα εΐναι ένας λαγός. Εύκολα γίνεται κατανοητό πως ο καθένας στη διανομή παίρνει από μισό λαγό.
Τα πράγματα δυσκολεύουν όταν είναι ένα το ‘’ζούδι’’ και πρέπει ακριβοδίκαια να μοιραστεί στους τρεις συμμετέχοντας. Ο πλέον πεπειραμένος από τους τρεις στον τεμαχισμό ύστερα από την εκδορά μοιράζει το σύνολο του κρέατος , μη εξαιρουμένων και των εντοσθίων, κομμένο σε μικρά κομμάτια σε τρεις κατά το δυνατόν ισοβαρείς μερίδες.
Επειδή κατάγομαι από κυνηγόσπιτο, στην παιδική μου ηλικία αρκετές φορές οι τρεις συμμετέχοντες στο κυνήγι με φωνάζουν σε αυτό το στάδιο της διανομής: – Νικόλα, κλείσ–τα μάτια σου, τήραγε αλλούθε και πες ένα από τα τρία ονόματα: του μπαρμπα – Γιώργη του Πάπαλου, του μπαρμπα – Γιώργη του κουλού ή του πατέρα σου! Και ταυτόχρονα ο εκτελών τη διανομή με το δείχτη του χεριού του σημαδεύει τη μια από τις τρεις μερίδες.
Καθώς τακτοποιείται η πρώτη μερίδα, με τον ίδιο τρόπο τακτοποιείται και η δεύτερη και η εναπομείνασα ανήκει στον τρίτο που δεν άκουσε το όνομά του.
Αναφέροντας εμπλουτισμό του διαιτολογίου με κυνήγι δεν πρέπει να σχηματισθεί η εντύπωση πως η οικογένεια χορταίνει με κρέας κυνηγίου.
Το κρέας, λιγοστό –λαγός ενός κιλού μοιρασμένος στα τρία- απλά ‘’αρταίνει’’ το φαγητό και η πολυμελής οικογένεια χορταίνει με το συνοδευτικό που είναι: οι χυλοπίττες, πρώτο στη λίστα, λάχανα ήμερα ή άγρια, πατάτες, λίγες κι αυτές στο χωριό μου ελλείψει εκτεταμένων πατατοχώραφων και νερών άρδευσης, και μακαρόνια, μανέστρα ή ρύζι, για αλλαγή, αγορασμένα από τον ‘’μπακάλη.’’
…..φέρνει και το δέρμα κουναβιού που οι 500 δραχμές….στο επόμενο, αν θέλει ο Θεός και…οι άνθρωποι.
Νικ. Μπακούρης