Γράφει ο Νίκος Μπακούρης
Συνέχεια στα καλοκαιρινά πολιτιστικά δρώμενα.
Στην απρογραμμάτιστη στάση, από τραχανά ‘’στα γρήγορα’’ θα ετοιμαστεί συσσίτιο για τους εξαντλημένους, και σε άλλη περίπτωση ένας γρόνθος τραχανάς από το σακκίδιο στο στόμα του εξαντλημένου από την πείνα και την κακουχία καταρεύσαντος μαχητού, ίσως, τον κρατήσει εν ζωή.
Ο Κρητικός Αντ/ρχης στον Επαναστατικό Στρατό Πελοποννήσου Αρετάκης ( Σφακιανός), διερμηνεύων τα αισθήματα, ‘’το μπούχτισμα’’ των μαχητών προς τον τραχανά, δηλώνει: << Συναγωνιστές, κάν΄τε υπομονή! Σαν ευωδοθεί ο αγώνας μας, νικήσουμε και γίνουμε Κυβέρνηση, το πρώτο Διάταγμα που θα εκδόσουμε θα αφορά την πλήρη εξαφάνιση του τραχανά απ΄ όλη την Ελληνική Επικράτεια >>.
Η θεατρική ομαδούλα, μας μεταφέρει στην πολυμελή οικογένειά: εννιά παιδιά συν δύο γονείς συν παππούδες δώδεκα – δεκατρία άτομα συνολικά.
΄Υστερα από τα πρωτοβρόχια του Φθινοπώρου, όπως και τον υπόλοιπο χρόνο, συντελείται ένας άτυπος καταμερισμός των εργασιών – αναγκών της οικογενείας.
Η μητέρα με κάποια από ‘’τις τσιούπες΄΄ της οικογένειας – από πολύ μικρές προετοιμάζονται για τον μελλοντικό τους ρόλο ως μητέρες και οικοκυρές – σηκώνονται δύο ώρες ύστερα από τα μεσάνυχτα και ζυμώνουν – παρασκευάζουν το πλέον των δέκα καρβελιών ψωμί της οικογενείας. Με το φώτισμα το ψωμί έχει βγει από το φούρνο, αφού την ημέρα οι γυναίκες ακολουθούν την οικογένεια ‘’στις έξω’’ δουλειές.
Δύο από τους άντρες, οι ζευγολάτες, επιφορτισμένοι με την σπορά λίαν πρωί με το ζευγάρι και τα σύνεργα του οργώματος βρίσκονται στο Ξεροκάμπι ώστε να εκμεταλλευτούν, όπως και σύμπασα η οικογγένεια, την σύντομη περίπου χειμωνιάτικη ημέρα.
Ο τσιοπάνης της οικογένειας δεν υστερεί στο να σηκωθεί και αυτός πρωί, αν και δύο φορές κατά την διάρκεια της νύχτας έχει επισκεφθεί το μαντρί που βρίσκεται σε μια κρίσιμη περίοδο, τα γίδια γεννάνε.
Ο καμινιάρης θα κλαρώσει με κλαδιά πλατάνου και θα ανάψει το καμίνι για την παρασκευή ξυλοκάρβουνων, και που θα ενισχύσουν τα οικονομικά της οικογένειας.
Είναι και αυτοί που θα πάνε στην ξένη δουλειά, στο ημεροκάματο.
΄Ολοι τους είναι σκληρά εργαζόμενοι, και πριν φύγουν από το σπίτι για την εργασία είναι υποχρεωτικό το πρωινό φαγητό, και το οποίο δεν έχει καμιά σχέση με αυτό του σήμερα.
Νύχτα, ακόμη, καθέναν τον ξυπνά το βιολογικό του ρολόι, και, δίχως να νοιάζεται τι κάνει ο διπλανός του ‘’ρίχνει λίγο νερό στα μούτρα του’’,τοποθετεί το κατσαρόλι με νερό στη φωτιά, που σιγοκαίει ολονυκτίς, ρίχνει έναν γρόνθο τραχανά στο ζεστό νερό, και μην περιμένοντας να βράσει, απλά να μαλακώσει, ρίχνει μπουκιές ψωμί, με το κουτάλι καταβροχθίζει το περιεχόμενο του κατσαρολιού και βιαστικά αναχωρεί για ‘’ το πόστο ‘’του. Εξυπακούεται πως η παραπάνω διαδικασία επαναλαμβάνεται αρκετές φορές το ίδιο πρωινό.
Τα επόμενα χρόνια η μοίρα κτυπά άσχημα την εν λόγω οικογένεια. Ο τσιοπάνης, παιδί στην εφηβική ηλικία, στην ερημιά βρίσκει χειροβομβίδα. Μην γνωρίζοντας το αντικείμενο την απασφαλίζει τραβώντας την περόνη. Η χειροβομβίδα, όπως είναι φυσικό, εκρήγνυται στα χέρια του. Ο έτερος αδελφός, ο καμινιάρης, κόβει κλαδιά πλατάνου ώστε να κλαρώσει το καμίνι. Βρίσκεται νεκρός κάτω από το δέντρο σε μια λίμνη αίματος. Είτε γλίστρησε και έπεσε στις ποταμίσιες πέτρες ή περαστικός, και με τον οποίο έχει διαφορές, τον πυροβολεί με πιστόλι και τον φονεύει.
Η οικογένεια του Περίχαρου είναι από τις πιο φτωχές του χωριού, ‘’την δέρνει μαύρη φτώχεια.’’ Η γυναίκα του, που δεν φημίζεται και για την οικοκυροσύνη της, μέρα παρ΄ ημέρα ετοιμάζει για την οικογένεια το πλέον πρόχειρο φαγητό, τον πατροπαράδοτο τραχανά.
Το βράδυ ο Περίχαρος επιστρέφοντας στο σπίτι από μια κουραστική ημέρα, σε όλη την διαδρομή ‘’τον τρώει η αγωνία.’’ <<Τι να έχει μαγειρέψει, τάχατες, η γυναίκα γι΄ απόψε;>>Φθάνει στο σπίτι. Πριν ξεφορτώσει το μουλάρι, κάνει την ερώτηση στην σύζυγό του: <<Γυναίκα, τι έχουμε για φαϊ απόψε;>> <<Τι να΄ χουμε, Περίχαρε, τραχανά έχουμε>> είναι η απάντηση της συζύγου. <<΄Ακου, γυναίκα! μιλημενα ξηγημένα. Δεν πάει άλλο. Ένα από τα δύο πρέπει να λείψει από το σπίτι: ή ο τραχανάς ή ο Περίχαρος>> .
Γείτονας του Περίχαρου είναι και ο Μαντάς άρτι επανακάμψας ως συνταξιούχος από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Τα 200 και….δολλάρια η μηνιαία σύνταξή του με την τότε ισοτιμία δολλάριο/ δραχμή ισοδυναμούν με τρεις ή και παραπάνω μηνιαίες αποδοχές ενός ΄Ελληνα δημοσίου υπαλλήλου. Υπάρχουν, επιπλέον, και οι αποταμιευμένες οικονομίες.
Ο πάμφτωχος Περίχαρος επισκέπτεται μια φορά στις δεκαπέντε ημέρες το κρεοπωλείο του χωριού, μετρά τα λειψά χρηματά του και ψωνίζει τη μισή ή τη μια οκά κρέας. Την ίδια στιγμή ο Μαντάς δίνει την εντολή στον κρεοπώλη: <<Αρίστο, κόφ΄το όλο το κομμάτι, ζύγισέ το και στείλ΄ το με το παιδί στο σπίτι ! >>
Πολλά πρωινά, πριν αναχωρήσει το λεωφορείο της γραμμής, ο Μαντάς, επιδεικτικά, δίνει εντολή στον ντόπιο εισπράκτορα του λεωφορείου: <<Ευγένη, πάρε…..δραχμές και το απόγευμα πριν την επιστροφή πήγαινε στου Κοράκη, πάρε και φέρε μου δέκα pork chops, χοιρινές μπριζόλες, μιάμιση οκά κυμά μοσχαρίσιο και μια οκά λουκάνικα>>.
Ειναι Kυριακάτικο πρωινό. Στο χωριό έχει φθάσει το στρατιωτικό όχημα από το Τάγμα Εθνοφυλακής ΄Αστρους με επιβαίνοντες: τον Αστρινό οδηγό που πριν χρόνια έφυγε από την ζωή σε τοχαίο του παραπάνω οχήματος, τον αξιωματικό, τον οπλουργό του Τάγματος και έναν οπλίτη. Φέρουν και πέντε έξι πολεμικά όπλα και που θα διανεμηθούν σε ισάριθμους προεπιλεγμένους εθνικόφρονες πολίτες του χωριού.
Μεταξύ των υπολοίπων έχουν επιλέξει και φωνάζουν και τον ανίδεο Περίχαρο: <<Κύριε Περίχαρε, το Τάγμα Εθνοφυλακής σε επέλεξε ώστε να φέρεις πολεμικό όπλο>>. << Πολεμικό όπλο; Μήπως κηρύχτηκε πόλεμος, ρε παιδιά, και δεν το ΄μαθα εγώ;>> <<΄Οχι, δεν κηρύχτηκε πόλεμος, απλά, θα πάρεις το όπλο και μαζί με τους άλλους θα φυλάς το χωριό.>> <<Να φυλάω το χωριό, ε! Εγώ ο Περίχαρος που τρώω τον τραχανά να φυλάω τον Μαντά να τρώει ξέγνοιαστος το κρέας.>>
Νικ. Μπακούρης