Ευαγγ. Ανάγνωσμα-των Δέκα Λεπρών : ΙΒ΄ ΛΟΥΚΑ
(ΛΟΥΚ.ΙΖ´ 12-19)
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, εἰσερχομένου τοῦ ᾿Ιησοῦ εἴς τινα κώμην ἀπήντησαν αὐτῷ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· ᾿Ιησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. Καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν. Εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψε μετὰ φωνῆς μεγάλης δοξάζων τὸν Θεόν, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς ἦν Σαμαρείτης. ᾿Αποκριθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν· Οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος; Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ᾿Αναστὰς πορεύου· ἡ πίστις σου σέσωκέ σε.
Απόδοση σε απλή γλώσσα
Εκεῖνο τὸν καιρό, καθὼς ἔμπαινε ὁ ᾿Ιησοῦς σ’ ἕνα χωριό, τὸν συνάντησαν δέκα λεπροί· στάθηκαν λοιπὸν ἀπὸ μακριὰ καὶ τοῦ φώναζαν δυνατά· «᾿Ιησοῦ, ἀφέντη, ἐλέησέ μας!» Βλέποντάς τους ἐκεῖνος τοὺς εἶπε· «Πηγαίνετε νὰ σᾶς ἐξετάσουν οἱ ἱερεῖς». Καὶ καθὼς πήγαιναν, καθαρίστηκαν ἀπὸ τὴ λέπρα. ῞Ενας ἀπ’ αὐτούς, ὅταν εἶδε ὅτι θεραπεύτηκε, γύρισε δοξάζοντας μὲ δυνατὴ φωνὴ τὸν Θεό, ἔπεσε μὲ τὸ πρόσωπο στὰ πόδια τοῦ ᾿Ιησοῦ καὶ τὸν εὐχαριστοῦσε. Κι αὐτὸς ἦταν Σαμαρείτης. Τότε ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπε· «Δὲν θεραπεύτηκαν καὶ οἱ δέκα; Οἱ ἄλλοι ἐννιὰ ποῦ εἶναι; Κανένας τους δὲν βρέθηκε νὰ γυρίσει νὰ δοξάσει τὸν Θεὸ παρὰ μόνο τοῦτος ἐδῶ ὁ ἀλλοεθνής;» Καὶ σ’ αὐτὸν εἶπε· «Σήκω καὶ πήγαινε στὸ καλό· ἡ πίστη σου σὲ ἔσωσε».
1. ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΤΩΝ ΑΜΑΡΤΙΩΝ ΜΑΣ
Τὸ πρῶτο ποὺ χρειάζεται προκειμένου νὰ καταπολεμήσουμε τὴν ἁμαρτία εἶναι ἡ συναίσθηση τῶν ἁμαρτιῶν μας. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ ὁ ἀσθενὴς νὰ ἀναγνωρίζει τὴν ἀσθένειά του, προκειμένου νὰ τὴν καταπολεμήσει. Ὁ ἄρρωστος ποὺ δὲν καταλαβαίνει τὴν ἀδυναμία του, δὲν μπορεῖ νὰ δεχθεῖ τὰ ἀπαραίτητα φάρμακα γιὰ τὴ θεραπεία του. Ἀντίθετα αὐτὸς ποὺ συνειδητοποιεῖ τὴν ἀσθένειά του, ζητᾶ βοήθεια ἀπὸ τὸ γιατρὸ καὶ εἶναι πρόθυμος νὰ ἀκολουθήσει τὶς ὁδηγίες του.
Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι οἱ δέκα λεπροί, ἐπειδὴ ἀκριβῶς γνώριζαν ὅτι εἶναι ἀκάθαρτοι, στάθηκαν μακριά, «πόρρωθεν», καὶ ζήτησαν βοήθεια ἀπὸ τὸν Κύριο Ἰησοῦ χωρὶς νὰ τολμήσουν νὰ Τὸν πλησιάσουν. Κι ὅμως, ὁ Χριστὸς ἦταν τόσο κοντά τους! Διότι, ὅπως λέει ὁ Ψαλμωδός, «ἐγγὺς Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τὴν καρδίαν καὶ τοὺς ταπεινοὺς τῷ πνεύματι σώσει» (Ψαλμ. λγ΄ [33] 19). Ὁ Κύριος εἶναι κοντὰ σ’ ἐκείνους ποὺ ἔχουν συντετριμμένη καρδιὰ καὶ θὰ σώσει ὅσους ἔχουν ταπεινὸ φρόνημα.
Αὐτὸ συμβαίνει καὶ στὴ δική μας ζωή.Ἡ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητός μας γεννᾶ στὴν ψυχή μας τὴν ταπείνωση καὶ τὴ μετάνοια. Ἀλήθεια, ἐμεῖς ἔχουμε συνειδητοποιήσει πόσο ἁμαρτωλοὶ εἴμαστε, ἢ δικαιολογοῦμε σὲ ὅλα τὸν ἑαυτό μας; Ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης γράφει ὅτι «ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν» (Α΄ Ἰω. α΄ 8),δηλαδὴ ἐὰν ποῦμε ὅτι δὲν ἔχουμε καμία ἁμαρτία, ἐξαπατοῦμε τὸν ἑαυτό μας. Ἂν πάλι ἀντιλαμβα-νόμαστε πόσο πολὺ ἔχει μολύνει τὸ ἐσωτερικό μας ἡ ἁμαρτία, τότε δὲν θὰ πλησιάζουμε τὰ ἅγια Μυστήρια πρὶν καθαρίσουμε τὴν ψυχή μας. Διότι ἂν ἕνας λεπρὸς φαίνεται ἀποκρουστικὸς στὰ μάτια μας, πολὺ περισσότερο δυσώδης καὶ ἀκάθαρτος εἶναι ὁ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἅγιος, ἀμόλυντος καὶ καθαρὸς ἀπὸ κάθε ἁμαρτία.
2. ΚΑΤΑΦΥΓΗ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟ
Ἐφόσον λοιπὸν συναισθανθοῦμε τὴν ἀσθένεια τῆς ψυχῆς μας, ἐκεῖνο ποὺ ἀπομένει εἶναι νὰ καταφύγουμε στὸν παντοδύναμο ἰατρό, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Οἱ δέκα λεπροὶ μὲ κραυγὴ ἰσχυρὴ ἐπικαλέστηκαν τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου. «Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς», φώναζαν. Κύριε Ἰησοῦ, ἐλέησέ μας! Μιὰ τέτοια ἰσχυρὴ κραυγὴ ποτὲ δὲν ἀφήνει ἀδιάφορο τὸν Κύριο. Θερμὴ καὶ δυνατὴ νὰ εἶναι καὶ ἡ δι-κή μας προσευχὴ ὅταν ζητᾶμε τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ: Κύριε, ἐλέησέ μας!
Καὶ ἀκόμα, ἡ προσευχή μας νὰ γίνεται μὲ ταπείνωση καὶ διάθεση ὑποταγῆς στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι οἱ λεπροὶ δὲν ζητοῦσαν ἀπὸ τὸν Κύριο νὰ τοὺς θεραπεύσει, παρὰ μόνο ἐπαναλάμβαναν τὸ «Ἐλέησον ἡμᾶς». Κατέφυγαν στὸν Κύριο μὲ πλήρη ἐμπιστοσύνη καὶ ὑπακοὴ σὲ ὅ,τι τοὺς ζητοῦσε. Ἔτσι, ὅταν ὁ Κύριος Ἰησοῦς, πρὶν ἀκόμη τοὺς θεραπεύσει, τοὺς ὑπέδειξε νὰ πᾶνε στοὺς ἱερεῖς γιὰ νὰ ἐξεταστοῦν, ἐκεῖνοι ἀμέσως Τὸν ἄκουσαν! Δὲν ἀμφέβαλαν, οὔτε ἔφεραν ἀντίρρηση. Καὶ ὁ Κύριος ἔκανε τὸ θαῦμα! Ἐνῶ ξεκίνησαν λεπροί, στὸ δρόμο ἔγιναν ὑγιεῖς! Παρόμοια καὶ κάθε χριστιανὸς δὲν μπορεῖ νὰ λάβει τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς του παρὰ μόνο ἂν βαδίζει σταθερὰ τὴν ὁδὸ τοῦ θείου θελήματος. Κι ἐμεῖς κάθε φορὰ ποὺ καταφεύγουμε στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως γιὰ νὰ λάβουμε τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μας, ἂς παίρνουμε τὴν ἀπόφαση νὰ ἀκολουθήσουμε στὸ ἑξῆς μὲ περισσότερη ἀκρίβεια τὶς ὁδηγίες τοῦ Πνευματικοῦ. Γιὰ νὰ διατηρήσουμε τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς μας, ὀφείλουμε νὰ τηροῦμε τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή μας, ἀκόμη κι ἂν ἡ ἐφαρμογή τους μᾶς φαίνε-ται δύσκολη ἢ καὶ παράλογη…
Οἱ δέκα λεπροὶ θεραπεύθηκαν, διότι γνώριζαν τὴν ἀσθένειά τους, ζήτησαν βοήθεια καὶ ἀκολούθησαν πιστὰ τὶς ὁδηγίες τοῦ θείου Διδασκάλου. Ἂς συνειδητοποιήσουμε κι ἐμεῖς ὅτι ἔχουμε ἀνάγκη καθαρισμοῦ ἀπὸ τὰ πάθη μας. Κι ἂς καταφεύγουμε στὸν φιλάνθρωπο Θεὸ μὲ ταπείνωση, μὲ θερμὴ προσευχὴ καὶ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στοὺς λόγους του. Τότε ὁ Κύριος θὰ μᾶς καθαρίζει ἀπὸ τὴν πνευματικὴ λέπρα. Καὶ πάντοτε ὅταν δεχόμαστε αὐτὴ τὴν ὕψιστη δωρεά, ἂς μὴν παραλείπουμε νὰ εὐχαριστοῦμε τὸν ἅγιο Θεὸ γιὰ τὸ θαῦμα αὐτὸ ποὺ ἐπιτελεῖ στὴν ψυχή μας. Νὰ εἴμαστε εὐγνώμονες δοῦλοι του, ὅπως κι ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς δέκα λεπρούς, γιὰ νὰ Τὸν δοξάζουμε ὡς τὸν μοναδικὸ «ἰατρὸ τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν».
ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΖΩΗ
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Τῶν ἁγίων Προπατόρων: Κολ. γ΄ 4-11
Ἀδελφοί, ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ἡμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν δόξῃ. Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία, δι᾿ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας, ἐν οἷς καὶ ὑμεῖς περιεπατήσατέ ποτε, ὅτε ἐζῆτε ἐν αὐτοῖς· νυνὶ δὲ ἀπόθεσθε καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν, αἰσχρολογίαν ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν· μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους, ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ᾿ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν, ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ ᾿Ιουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός.
ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΖΩΗ
1. Ἡ νέκρωση ποὺ ὁδηγεῖ στὴ ζωὴ
Ὁ κόσμος ποὺ ζεῖ μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό, δὲν μπορεῖ νὰ καταλάβει τί σημαίνει χριστιανικὴ ζωή. Νομίζει ὅτι αὐτὴ συνεπάγεται στερήσεις καὶ ἀπαγορεύσεις, οἱ ὁποῖες μάλιστα δὲν φαίνεται νὰ ἔχουν ἄμεσο ἀντίκρισμα. Ὡστόσο αὐτὴ ἡ προσέγγιση εἶναι πολὺ ἐπιφανειακὴ καὶ ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τὴν οὐσία τῆς χριστιανικῆς ζωῆς ποὺ εἶναι μία: ὁ σύνδεσμος μὲ τὸν Χριστό, ὁ Ὁποῖος εἶναι ἡ πηγὴ τῆς ὄντως ζωῆς. Αὐτὴ τὴ διάσταση μᾶς ἀποκαλύπτει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα.
«Ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ἡμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν δόξῃ», γράφει. Ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ πηγὴ καὶ ὁ χορηγός τῆς ζωῆς μας. Καὶ τώρα μέν, δὲν εἶναι φανερὴ ἡ παρουσία Του ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους. Θὰ ἔλθει ὅμως ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποία θὰ φανερωθεῖ ὡς ἔνδοξος Κριτὴς καὶ Βασιλεύς, καὶ τότε θὰ φανερωθεῖτε μαζί Του, μέσα σὲ ἄφθαρτη θεϊκὴ δόξα, κι ὅλοι ἐσεῖς ποὺ μείνατε πιστοὶ μαθητές Του.
Γι’ αὐτὸ καὶ στὴ συνέχεια ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος ἀπευθύνει ἔντονα τὴν προτροπή:
─Νεκρῶστε τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο ποὺ ζεῖ μέσα σας καὶ ἐπιθυμεῖ τὶς γήινες ἀπολαύσεις καὶ ἡδονές. Νεκρῶστε τὴν πορνεία, τὴν ἀκαθαρσία, κάθε πάθος καὶ κακὴ ἐπιθυμία καὶ μάλιστα τὴν πλεονεξία, ἡ ὁποία εἶναι λατρεία στὸ εἴδωλο τοῦ χρήματος. Γι’ αὐτὰ τὰ ἁμαρτήματα πρόκειται νὰ ξεσπάσει ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ σ’ αὐτοὺς ποὺ συστηματικὰ καὶ μὲ ἐπιμονὴ δὲν πειθαρχοῦν στὸ Νόμο τοῦ Θεοῦ.
Πετάξτε ἀπὸ πάνω σας, σὰν ἀκάθαρτο ἔνδυμα, ὅλα τὰ ἁμαρτωλὰ πάθη: ὀργή, θυμό, κακία, βλασφημία, αἰσχρολογία, ψέμα καὶ γενικὰ ὅλες τὶς πράξεις τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου ποὺ φέρετε μέσα σας.
Εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος δὲν μᾶς συμβουλεύει ἁπλῶς νὰ ἀποφεύγουμε τὰ ἁμαρτωλὰ πάθη, ἀλλὰ μᾶς ζητᾶ νὰ τὰ νεκρώσουμε, ὥστε νὰ μὴν ἐπανεμφανιστοῦν ποτέ. Αὐτὴ ἡ νέκρωση τῶν παθῶν, ποὺ σημαίνει θάψιμο καὶ ὁριστικὴ ἐξαφάνισή τους ἀπὸ τὴ ζωή μας, ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸν πνευματικὸ ἀγώνα, τὴν εἰλικρινὴ μετάνοια καὶ τὴν ἱερὰ Ἐξομολόγηση. Ὅπως στὸ ἅγιο Βάπτισμα συντελεῖται ἡ νέκρωση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ ἀναγέννησή του σὲ νέα ζωή, ἔτσι καὶ στὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, ποὺ ὀνομάζεται «δεύτερο βάπτισμα», πεθαίνει ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας καὶ ἀνασταίνεται ὁ νέος ἐν Χριστῷ ἄνθρωπος. Πλέον ὁ πιστὸς δὲν εἶναι δέσμιος τῶν παθῶν, ἀλλὰ ἀπελεύθερος Χριστοῦ. Δὲν λυπᾶται τὴ στέρηση τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ ἀπολαμβάνει πλούσιες τὶς δωρεὲς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος: τὴν εἰρήνη καὶ τὴ χαρὰ ὡς μόνιμη κατάσταση μέσα στὴν ψυχή του, τὴν πίστη γιὰ νὰ ἀντιμετωπίζει τὶς δυσκολίες τῆς ζωῆς, τὴν ἐγκράτεια ὡς δυναμικὴ ἀντίσταση στὸν πόλεμο κατὰ τῶν παθῶν, τὴ μακροθυμία καὶ τὴν ἀγάπη πρὸς ὅλους.
Αὐτὴ εἶναι ἡ «καινὴ ζωή»: ζωὴ μὲ τὸν Χριστό, ποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τώρα ἐδῶ στὴ γῆ καὶ ἐκτείνεται στὴν αἰωνιότητα, μέσα σὲ ἄρρητη δόξα καὶ εὐτυχία! Καὶ εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι δικαίωμα στὴ ζωὴ αὐτὴ ἔχουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι χωρὶς διακρίσεις. Αὐτὸ ὑπογραμμίζει στὴ συνέχεια ὁ ἅγιος Ἀπόστολος.
2. Ὁ Χριστὸς ἑνώνει τοὺς ἀνθρώπους
Τώρα πλέον, λέγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, πετάξατε ἀπὸ πάνω σας τὴν ἁμαρτία καὶ ντυθήκατε τὸ νέο ἄνθρωπο, «τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν», αὐτὸν δηλαδὴ ὁ ὁποῖος συνεχῶς ἀνανεώνεται καὶ προοδεύει στὴν τέλεια γνώση τοῦ Θεοῦ. Κι ἔτσι ἀνακαινίζεται διαρκῶς ἡ ἀμαυρωμένη ἀπὸ τὴν ἁμαρτία εἰκόνα τοῦ Δημιουργοῦ ποὺ κρύβει μέσα του.
Αὐτὴ ἡ πνευματικὴ ἀνακαίνιση καὶ ἀναδημιουργία δὲν ἀποτελεῖ προνόμιο μερικῶν μόνο ἀνθρώπων. Εἶναι δῶρο τοῦ Χριστοῦ σὲ κάθε ἄνθρωπο, εἴτε εἶναι Ἰουδαῖος, εἴτε Ἕλληνας, εἴτε Ἰσραηλίτης ποὺ ἔχει δεχθεῖ περιτομή, εἴτε ἀπερίτμητος εἰδωλολάτρης, εἴτε δοῦλος, εἴτε ἐλεύθερος, εἴτε ἀνήκει σὲ ξένο, εἴτε σὲ ἀπολίτιστο λαό.
Μεταξὺ τῶν Χριστιανῶν δὲν μπορεῖ νὰ ὑφίσταται καμία διάκριση φυλετική, ἐθνική, κοινωνική, πολιτισμική. Ὁ Χριστὸς δὲν ἦλθε στὴ γῆ γιὰ νὰ σώσει μία μερίδα ἀνθρώπων. Προσέλαβε τὴν κοινὴ ἀνθρώπινη φύση, ὥστε ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ποὺ θὰ πιστεύουν σ’ Αὐτὸν καὶ θὰ ζοῦν ἑνωμένοι μαζί Του, νὰ μποροῦν νὰ ἐπιτύχουν τὴ σωτηρία τους. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ Ἐκεῖνος ἔγινε «τὰ πάντα ἐν πᾶσιν», ἐμεῖς μὲ ποιὸ δικαίωμα ἐξορίζουμε κάποιους ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν καρδιά μας καὶ τοὺς ἀποκλείουμε ἀπὸ κάθε εἴδους βοήθεια;…
Τὰ Χριστούγεννα, ποὺ πλησιάζουν, εἶναι ἑορτὴ τῆς ἀγάπης. Καὶ εἶναι εὐκαιρία νὰ ἀναθερμάνουμε στὴν καρδιά μας τὴν ἀληθινὴ καὶ γνήσια ἀγάπη ποὺ ἔφερε ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς σὲ ὅλο τὸν κόσμο ἀνεξαιρέτως.
πηγή: ο Σωτήρ
/antexoume.wordpress.com/