Η προστασία της Περιβαλλοντικής Υγείας δεν αποτελεί μια αφηρημένη έννοια ούτε μια πολυτέλεια για τους λίγους.
Είναι το θεμέλιο της ανθρώπινης επιβίωσης, της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής ευημερίας.
Δυστυχώς, όμως, στην Πελοπόννησο και ιδιαίτερα στην Αρκαδία, βιώνουμε μια πρωτοφανή και συστηματική υποβάθμιση αυτού του θεμελιώδους αγαθού, με την απόλυτη ανοχή —αν όχι τη συνεργασία— της Κυβέρνησης και της Περιφερειακής Αρχής.
Στο όνομα μιας κατ’ επίφαση «πράσινης μετάβασης», ο τόπος μας παραδίδεται άνευ όρων στις ορέξεις μεγάλων ενεργειακών και εργολαβικών συμφερόντων.
Χωρίς κανέναν ουσιαστικό χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς καμία σοβαρή επιδημιολογική ή περιβαλλοντική μελέτη που να εστιάζει στην υγεία των κατοίκων, τα βουνά και οι κάμποι της Αρκαδίας μετατρέπονται βίαια σε απέραντες βιομηχανικές ζώνες.
Η Βιομηχανοποίηση του Τοπίου και η Απειλή των Μπαταριών
Η άναρχη και επιθετική εγκατάσταση βιομηχανικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καταστρέφει τα δασικά μας οικοσυστήματα, τα οποία αποτελούν τους φυσικούς πνεύμονες της περιοχής μας.
Παράλληλα, η χωροθέτηση γιγαντιαίων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταριών) σε απόσταση αναπνοής από κατοικημένες περιοχές και παραγωγικές γαίες, εγείρει τεράστιους κινδύνους.
Είναι αδιανόητο να τοποθετούνται εν δυνάμει χημικές «βόμβες» δίπλα στα σπίτια των πολιτών.
Ο κίνδυνος ενός τοξικού ατυχήματος, η πιθανή διαρροή επικίνδυνων ουσιών στον υδροφόρο ορίζοντα και η αλλοίωση του μικροκλίματος είναι σενάρια που η Κυβέρνηση και η Περιφέρεια προσπερνούν επικίνδυνα, αντιμετωπίζοντας την ασφάλεια των πολιτών ως “παράπλευρη απώλεια” στον βωμό των επενδύσεων.
Σκιές πάνω από τη Διαχείριση Απορριμμάτων και τους Υδάτινους Πόρους
Την ίδια στιγμή, οι διαρκείς συζητήσεις και οι μεθοδεύσεις γύρω από τη διαχείριση των απορριμμάτων αφήνουν ορθάνοιχτο το καταστροφικό ενδεχόμενο της καύσης.
Μια τέτοια προοπτική συνιστά ευθεία απειλή για το αναπνευστικό σύστημα των κατοίκων της Πελοποννήσου, καθώς οι εκπομπές τοξικών μικροσωματιδίων δεν γνωρίζουν διοικητικά σύνορα.
Απαιτούμε πολιτικές πρόληψης, διαλογής στην πηγή και πραγματικής ανακύκλωσης, όχι να μετατρέψουμε τον αέρα που αναπνέουμε σε χωματερή ρύπων.
Επιπρόσθετα, εν μέσω ραγδαίας κλιματικής αλλαγής, η διαχείριση των υδάτινων πόρων παραμένει τραγικά ανεπαρκής.
Τα πεπαλαιωμένα δίκτυα ύδρευσης και η εγκατάλειψη των εγγειοβελτιωτικών υποδομών απειλούν άμεσα την πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό και την ασφάλεια της τροφικής μας αλυσίδας.
Η Πολιτική Ευθύνη
Απέναντι σε αυτό το ζοφερό σκηνικό, η στάση των ιθυνόντων είναι εξοργιστική.
Η Κυβέρνηση νομοθετεί “fast-track” διαδικασίες που παρακάμπτουν τις τοπικές κοινωνίες και αποδυναμώνουν τους περιβαλλοντικούς ελέγχους.
Από την άλλη, η Περιφερειακή Αρχή αρκείται στον ρόλο του παθητικού χειροκροτητή, ανίκανη ή απρόθυμη να υψώσει ανάστημα, να διεκδικήσει αυστηρούς κανόνες ασφαλείας και να προστατεύσει τη φέρουσα ικανότητα του τόπου.
Ως επιστήμονες και ως ενεργοί πολίτες, αρνούμαστε να γίνουμε θεατές στην υποβάθμιση της ζωής μας.
Η ανάπτυξη ή θα έχει επίκεντρο τον Άνθρωπο και τη Δημόσια Υγεία, ή δεν θα υπάρξει. Απαιτούμε διαφάνεια, αυστηρούς ελέγχους, αποκέντρωση των αποφάσεων και πολιτικές που δεν θα θυσιάζουν το περιβάλλον για τα υπερκέρδη των λίγων.
Για εμάς, το δίλημμα είναι καθαρό: Δεν διαπραγματευόμαστε την υγεία μας.
Πρώτα η ζωή, Πρώτα η Πελοπόννησος.
Γεώργιος Φαράντος
Διδάσκων, Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Μέλος της Παράταξης «Πρώτα η Πελοπόννησος»