ΑρχικήΆρθρα-Απόψεις«Ζήσε Μάη μου νὰ φάς τριφύλλι»Οι πρόσφατες ἐξελίξεις γύρω ἀπὸ την ἔπαυλη...

«Ζήσε Μάη μου νὰ φάς τριφύλλι»Οι πρόσφατες ἐξελίξεις γύρω ἀπὸ την ἔπαυλη τοῦ Ἡρώδη Ἀττικοῦ στη Λουκού Βόρειας Κυνουρίας

Ἡ …κομψή θεμελίωση τοῦ ματαιωθέντος στεγάστρου. Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀπό τὰ ἕξι τερατώδη ζεύγη πυλώνων μὲ τοὺς ὁποίους προίκισε τὸ ΥΠΠΟ τὸν ἀρχαιολογικό χῶρο τῆς ἐπαύλεως τοῦ Ἡρώδη Ἀττικοῦ στὴ Λουκοῦ Βόρειας Κυνουρίας. Ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται, δὲν θὰ ξηλωθοῦν (πῶς θὰ μποροῦσε ἄλλωστε;) ἀλλά θὰ χρησιμοποιηθοῦν γιὰ νὰ στηρίξουν ἕνα ἄλλο, ἄγνωστο (ὡς πρὸς τὶς διαστάσεις καὶ τὴ μορφή του) στέγαστρο! Σημειωτέον ὅτι κατά τὴν πρόσφατη (στὶς 18 Ἀπριλίου 2026) ἐπίσκεψη καὶ ξενάγηση τοῦ προέδρου τῆς δημοκρατίας καὶ ἄλλων ἐπισήμων στὸ μνημεῖο τὴ θεμελίωση αὐτή τὴν εἶχαν καλύψει οἱ κουτοπόνηροι τοῦ ΥΠΠΟ μὲ …λινάτσες!

«Ζῆσε Μάη μου νὰ φᾶς τριφύλλι»

Οἱ πρόσφατες ἐξελίξεις γύρω ἀπὸ τν ἔπαυλη τοῦ Ἡρώδη Ἀττικοῦ στὴ Λουκοῦ Βόρειας Κυνουρίας

Τοῦ Π.-Φ. Σκαλτσογιάννη, δ.φ.

Πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες, στὶς 13 Μαΐου ἀνακοινώθηκε ἀπόφαση τῆς ὑπουργοῦ πολιτισμοῦ κας Λ. Μενδώνη, ἡ ὁποία ἀφορᾶ στὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο τῆς ἐπαύλεως τοῦ Ἡρώδη Ἀττικοῦ στὴν Λουκοῦ Βόρειας Κυνουρίας. Τὸ σπουδαῖο αὐτὸ εὕρημα ὡς γνωστὸν ἐδῶ καὶ μία περίπου τριακονταετία ρημάζει ἐξαιτίας τοῦ ὑπουργείου ποὺ ὑποτίθεται ὅτι τὸ προστατεύει. Τώρα ἔρχεται αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖο καὶ ἐγκρίνει τὰ πορίσματα ἐρευνητικοῦ προγράμματος, δεύτερου(!) γιὰ τὴν ἔπαυλη, τοῦ ὁποίου ὁ τίτλος καὶ μόνον δίνει τὸ μέτρο τῆς σοβαρότητας τῶν διαχειριζομένων τὸ πολιτιστικὸ κεφάλαιο τοῦ τόπου: ἀποτελεῖται οὔτε λίγο οὔτε πολὺ ἀπὸ …55 λέξεις! Ἐκεῖνο ἐπίσης ποὺ ἐντυπωσιάζει εἶναι ὅτι ἡ ἀπόφαση αὐτή δὲν ἀναφέρει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ἐντός τῶν ὁποίων θὰ πρέπει νὰ ὑλοποιηθοῦν τὰ ἀποφασισθέντα. Ζητάει δηλαδὴ ἡ κα Μενδώνη μὲ βάση τὰ πορίσματα αὐτοῦ τοῦ ἐρευνητικοῦ προγράμματος νὰ συνταχθούν μελέτες, ἔπειτα νὰ ὐποβληθοῦν πρὸς ἔγκριση, ὥστε, ὅταν καὶ ἐφόσον ἐγκριθοῦν, νὰ ὑλοποιηθοῦν. Πότε πρέπει νὰ γίνουν ὅλα αὐτά; Ἐντός ἑξαμήνου ἤ ἔτους; Ἄγνωστο. Εἶναι δύσκολο νὰ μὴν ὑποψιασθεῖ κανείς ὅτι ὀ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖον δὲν τίθενται χρονικά πλαίσια ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ πρέπει νὰ ὑλοποιηθοῦν τὰ ἀποφασισθέντα εἶναι γιὰ νὰ μὴν μποροῦν νὰ ζητηθοῦν εὐθύνες ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ τὰ ὑλοποιήσουν …τὸν μήνα ποὺ δὲν ἔχει Σάββατο!

Ἔπειτα ἐντύπωση προκαλεῖ ἡ ἀναφορὰ σὲ στέγαστρο προστασίας τῶν ψηφιδωτῶν. Μέχρι τώρα γνωρίζαμε ὅτι τὸ Τατούλειας ἐμπνεύσεως τερατῶδες στέγαστρο ποὺ κατέστρεψε τὸ μνημεῖο δὲν ἐπρόκειτο νὰ προχωρήσει. Ὅτι εἶχε ἐγκαταλειφθεῖ ὁριστικὰ καὶ ἀμετάκλητα μετὰ τὴν ἀπόρριψή του ἀπὸ τοὺς Εὐρωπαϊκοὺς ἐλεγκτικοὺς μηχανισμούς. Τώρα ὅμως στὴν ἔκθεση αὐτὴ διαβάζουμε ὅτι πρόκειται νὰ γίνει κάποιο στέγαστρο. Πῶς θὰ εἶναι; Τὶ διαστάσεις θὰ ἔχει; Ἄγνωστο. Τὸ ὑπουργεῖο δὲν μπῆκε στὸν κόπο νὰ ἀνακοινώσει σὲ μᾶς, τοὺς ἰθαγενεῖς τὶς τεχνικὲς προδιαγραφές του οὔτε ἔδωσε στὴ δημοσιότητα κάποια εἰκόνα, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἐπέτρεπε νὰ ἀντιληφθοῦμε πῶς θὰ εἶναι αὐτὸ τὸ στέγαστρο, ὅταν θὰ ἔχει ὁλοκληρωθεῖ. Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας γιὰ νὰ ἐπαναλάβω ὅτι ἔχω ἀλλεργία στὰ στέγαστρα στοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους, ὄτι τὰ ψηφιδωτὰ θὰ μποροῦσαν νὰ προστατευθοῦν διὰ ἀναστηλώσεων κατὰ τὰ πρότυπα τῆς ρωμαϊκῆς ἐπαύλεως στὴν Piazza Armerina τῆς Σικελίας, ἡ ὁποία διαθέτει ψηφιδωτὰ τῆς ἰδίας περιόδου μὲ αὐτὰ τῆς Λουκοῦς φιλοτεχνημένα μάλιστα (εἰκάζω) ἀπὸ τὸ ἴδιο χέρι. Σὲ αὐτὸ τὸ μνημεῖο τῆς Σικελίας, τὸ ὁποῖο παρεπιπτόντως ἔχει κηρυχθεῖ μνημεῖο πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς ἀπὸ τὴν U.N.E.SC.O., ἔχουν γίνει ἀναστηλώσεις εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴν ξεγελιέται ὁ ἐπισκέπτης ὡς πρὸς τὸ τὶ εἶναι γνήσιο καὶ τὶ μετεγενέστερο. Εἶμαι λοιπὸν κατὰ τῶν στεγάστρων στοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους, γιατὶ κατὰ τὴν γνώμη μου προσβάλλουν τὴν αἰσθητικὴ τῶν μνημείων. Φυσικὰ ἡ γνώμη μου δὲν ἔχει τὴν παραμικρὴ ἀξία καὶ σημασία οὔτε θὰ μποροῦσε ποτὲ νὰ ἐπηρεάσει τὶς ἐξελίξεις. Οἱ σοφοί τοῦ ὑπουργείου ξέρουν τὶ κάνουν: θὰ προχωρήσουν στὴν κατασκευἢ στεγάστρου τὸ ὁποῖο θὰ προστατεύει ὑποθέτω τὰ ψηφιδωτά. Ἐντάσσονται ἄραγε σὲ αὐτοὺς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὁδήγησαν τὸ μνημεῖο στὸ σημερινὸ του χάλι; Ἀπὸ τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος ἀπόφαση μάθαμε ἐπίσης ὅτι μέρος τῆς ὑπάρχουσας θεμελιώσεως τοῦ ματαιωθέντος στεγάστρου καταστρέφει τὰ σπουδαῖα ψηφιδωτά τῆς ἐπαύλεως! Καὶ ὅτι τὰ ψηφιδωτὰ ἐδῶ καὶ τριάντα χρόνια καταστρέφονται ἀπὸ τὰ ὄμβρια ὕδατα, τὰ φερτὰ ὐλικὰ περὶ τῶν ὁποίων τὸ ὑπουργεῖο δὲν ἔχει μεριμνήσει τὴν ἀποστράγγιση! (Πρβλ.: «Να προβλεφθεί η μετακίνηση των υποστηλωμάτων [τοῦ στεγάστρου], καθὼς θίγονται τμήματα τοῦ ψηφιδωτοῦ δαπέδου» καὶ: «Να εξεταστεί η (…) προστασία των ψηφιδωτών δαπέδων από τη βροχόπτωση και τα φερτά υλικά»). Ζητάει λοιπὸν ἡ κα ὑπουργὸς νὰ συνταχθεῖ σχετικὴ μελέτη, ἡ ὁποία, ὅταν (ἄδηλο πότε) θὰ ἔχει ὁλοκληρωθεῖ, θὰ ὑποβληθεῖ πρὸς έγκριση καὶ ἐφόσον ἐγκριθεῖ, θὰ γίνουν τὰ προαναφερθέντα! Δηλαδή ὅταν θὰ ἔχουν γίνει ὅλα αὐτὰ (ἄν γίνουν) τὸ πιθανότερο εἶναι νὰ μὴν ὑπάρχουν πλέον ψηφιδωτά!

Στὴν ἀνακοίνωση γίνεται ἀόριστη ἀναφορά σὲ οἰκοδομικὰ ὑλικὰ (πρβλ.: «Να εκπονηθεί μελέτη για τα οικοδομικά κατάλοιπα») γιὰ νὰ μὴν καταλάβουμε ἐμεῖς οἱ ἰθαγενεῖς-χαχόλοι ὅτι εἶναι τῆς τεχνικῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ κατασκευάσει τὸ Τατούλειο στέγαστρο. Ἡ ἑταιρία αὐτὴ ἀρνεῖται νὰ τὰ πάρει ὰπὸ τὸν ἀρχαιολογικὸ χώρο καὶ μάλιστα ἔχει προσφύγει ἐναντίον τοῦ ὑπουργείου πολιτισμοῦ! Τὶ διεκδικεῖ ἄραγε; Καὶ ἀπό ποῦ κρατάει τὸ ὑπουργεῖο, ὥστε νὰ ἀρνεῖται ἐδῶ καὶ μία εἰκοσαετία νὰ παραλάβει αὐτά τὰ οἰκοδομικὰ ὑλικά τὰ καταλαμβάνοντα σημαντικό μέρος τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου; Ὄλα αὐτά βέβαια παραμένουν ἑπτασφράγιστα μυστικά τοῦ ὑπουργείου. Καὶ σχετική ἐπερώτηση νὰ γίνει στὴ βουλή, τὸ ὑπουργεῖο θὰ ἀπαντήσει μὲ κλισέ τοῦ τύπου «ο αρχαιολογικός χώρος της έπαυλης είναι πρώτη προτεραιότητα για το υπουργείο». Δὲν θὰ ἀπαντήσει ἐπί τῶν συγκεκριμένων ἐρωτημάτων ποὺ θὰ τοῦ τεθοῦν. Ἔτσι ἔκανε μέχρι τώρα στὶς τόσες ἐπερωτήσεις βουλευτῶν διαφόρων κομμάτων ποὺ τοῦ ἔχουν γίνει. Τὸ βαθύ κράτος φτύνει τὸ κοινοβούλιο.

Κουβέντα δὲν γίνεται τέλος γιὰ τὴν πιθανότητα δρομολογήσεως ἀνεγέρσεως νέου μουσείου πλησίον τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου ἱκανοῦ νὰ στεγάσει τὰ 1.500 καὶ πλέον εὑρήματα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἔπαυλη. Εἴπαμε: μουσεῖο κομπολογιοῦ ὐπάρχει στὸ Ναύπλιο, σαπουνιοῦ στὴ Λέσβο∙ τώρα θὰ γίνει μουσεῖο φιστικιοῦ στὴν Αἴγινα. Μουσεῖο γιὰ τὰ ἀριστουργήματα τῆς ἀρχαίας ἐλληνικῆς καὶ ρωμαϊκής τέχνης τῆς ἐπαύλεως ἐνός Ἡρώδη Ἀττικού δὲν προβλέπεται νὰ ὑπάρξει. Μὲ αὐτά θὰ ἀσχολούμαστε τώρα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ